Học sử dụng máy tính bài 11 – Tìm hiểu về hệ điều hành


Ads_ngang
Website inaxphuongdong.com chuyên mục Tin mới 24h có bài Học sử dụng máy tính bài 11 – Tìm hiểu về hệ điều hànhHệ điều hành – một trong những nhân tố quyết định trực tiếp đến cách thức vận hành của một máy tính.

Qua những bài học trước, bạn đã nắm được những điều cơ bản về máy tính cũng như bước đầu làm quen với máy tính, lúc này chúng ta sẽ đi tới vấn đề bài bản hơn một chút: Tìm hiểu về hệ điều hành – một trong số yếu tố quyết định trực tiếp đến phương pháp vận hành của một máy tính. Trong độ rộng bài học này, chúng ta sẽ chỉ đề cập đến hai hệ điều hành thông dụng nhất trên ngoài nước hiện nay, đó là Microsoft Windows và Mac OS X.

Tìm hiểu về giao diện

Cả PC và Mac đều sử dụng giao diện đồ họa người sử dụng (graphical user interface – GUI), và giao diện trên hai hệ điều hành này đều sẽ có các tùy chỉnh riêng. Dưới này là các tương tác chính trên giao diện Windows và Mac.

Windows:

Windows

Ta cũng có thể thấy trong giao diện này bao gồm:

  • Desktop: Desktop sẽ là không gian làm việc chính trên máy tính của bạn. Từ đây, bạn có thể truy cập vào các tệp, thư mục và thực hiện nhiều tác vụ phức tạp khác nữa. Bạn cũng đều có thể tùy chỉnh màn hình nền cho desktop theo ý thích.
  • Recycle Bin (thùng rác): Khi bạn xóa một tệp, tệp kia sẽ được chuyển vào Recycle Bin. Điều này cấp phép bạn có thể dễ dàng phục hồi lại tập tin khi bạn thay đổi ý định, muốn giữ nó lại. Để xóa vĩnh viễn tệp, bạn cần xóa sạch cả Recycle Bin.
  • Các mục trên Desktop: Bạn cũng có thể đặt các thư mục, tệp và shortcut trên màn hình desktop để cũng có thể có thể truy cập nhanh hơn.
  • Thư mục đang được mở: Khi bạn bấm đúp vào một thư mục, nó sẽ được mở ra dưới dạng một cửa sổ trong một chương trình chuyên biệt có tên File Explorer (còn được xem là Windows Explorer). Ngoài ra, Windows Explorer cũng cho phép bạn điều hướng đến các thư mục hoặc tệp cụ thể khác mà bạn muốn.
  • Nút Start: Trong hầu hết những phiên bản của Windows, bạn sẽ nhấp vào nút Start (nút có logo Windows) để mở menu Start.
  • Thanh tác vụ (Taskbar) chứa các phím tắt đến ứng dụng, ngày và giờ… Khi bạn mở một chương trình hoặc tệp, nó sẽ xuất hiển thị trên thanh tác vụ và bạn cũng đều có thể đơn giản chuyển đổi giữa các chương trình khác nhau bằng phương pháp nhấp vào chúng ngay trên thanh tác vụ.
  • Các Shortcut trên thanh tác vụ: Một số chương trình sẽ được Shortcut xuất hiện ngay trên thanh tác vụ để cũng có thể truy cập dễ dàng hơn. Trong tỉ dụ trên, có những Shortcut đến Microsoft Edge, File Explorer và Windows Store.
  • Cài đặt ngày và giờ : Ở bên phải của thanh tác vụ, bạn sẽ nhìn thấy ngày và giờ. Ngoài ra còn có Shortcut cho các cài đặt khác nhau, như cài đặt Internet và âm thanh…

Mac OS X:

Mac OS X

Ta cũng có thể thấy trong giao diện của Mac OS X bao gồm:

  • Biểu tượng Apple: Ở góc trên cùng bên trái của màn hình là biểu tượng Apple, bạn cũng có thể nhấp vào nó để truy cập vào System Preferences, tư liệu đã mở mới đây và nhiều mục khác nữa. Bạn cũng đều có thể sử dụng nó để tắt máy.
  • Thanh menu: Thanh menu sẽ chứa các tùy chọn khác nhau tùy thuộc vào chương trình mà bạn đang sử dụng. Trong thí dụ trên, chương trình hoạt động là Finder.
  • Cài đặt ngày và giờ: Ở bên phải của thanh menu, bạn sẽ thấy ngày và giờ, Ngoài ra còn có Shortcut cho các cài đặt khác nhau, như cài đặt âm thanh…
  • Spotlight: Khi bạn nhấp vào tượng trưng kính lúp, Spotlight sẽ được mở ra. Spotlight cấp phép bạn kiếm tìm các tệp hoặc phần mềm bằng tên (hoặc chỉ là phần nào của tên).
  • Notification Center : Notification Center nằm ngay góc trên cùng bên phải màn hình chính (biểu tượng 3 dấu gạch ngang xếp chồng lên nhau). Trong mục này, các cảnh báo khi bạn thu được bản cập nhật sẽ có hiển thị. Notification Center cũng đều có thể được tùy chỉnh để cho bạn biết về các cuộc hẹn sắp tới, tweet, thông tin và các buổi lễ thời gian thực khác. Các tin tức trong Notification Center sẽ được ẩn cho đến khi bạn nhấp vào biểu trưng của nó.
  • Desktop: Desktop là không gian làm việc chính trên máy Mac của bạn. Từ đây, bạn cũng có thể truy cập vào các tệp, thư mục và thực hành nhiều tác vụ phức tạp khác nữa. Bạn cũng có thể tùy chỉnh màn hình nền cho desktop theo ý thích.
  • Thư mục đang được mở: Khi bạn bấm đúp vào một thư mục, nó sẽ có mở ra dưới dạng một cửa sổ trong một chương trình chuyên biệt có tên Finder. Finder cũng cho phép bạn điều hướng đến các thư mục hoặc tệp cụ thể khác mà bạn muốn.
  • Các mục trên Desktop: Bạn có thể đặt các thư mục, tệp và shortcut trên màn hình desktop để cũng có thể truy cập nhanh hơn.
  • Dock: Dock chứa các shortcut đến các ứng dụng, tệp và thư mục. Nếu bạn có nhiều chương trình đang mở, bạn cũng có thể sử dụng Dock để nhanh chóng chuyển đổi giữa các chương trình này.
  • Launchpad: Launchpad (logo hình tròn có biểu trưng hình hoả tiễn bên trong) được thiết kế để cấp phép bạn xem bản kê mọi thứ các phần mềm của mình, cũng như đơn giản tìm và sắp xếp các phần mềm đó.
  • Trash can: Biểu tượng hình thùng rác, nằm ngay ngoài cùng bên trái của thanh Dock. Khi bạn xóa một tệp, nó sẽ có chuyển vào Trash can. Điều này cho phép bạn có thể đơn giản khôi phục lại các tập tin đã lỡ xóa. Để xóa vĩnh viễn một tệp, bạn phải “dọn sạch” Trash can.

Tìm hiểu về hệ thống tệp trên máy tính

Bất kể là bạn sử dụng hệ điều hành nào, máy tính cũng bắt buộc phải sử dụng các thư mục để sắp xếp tất cả những tệp và phần mềm khác nhau được lưu giữ trong hệ thống. Các biểu tượng thư mục trên máy tính của bạn được thiết kế trông giống như những quyển sổ kẹp đầy tư liệu hoặc hình ảnh (thảm khảo ảnh minh họa bên dưới).

Thống tệp trên máy tính

Mỗi hệ điều hành đều có một hệ thống quản lý tệp riêng, giúp bạn có thể dễ dàng quản lý các thư mục và tệp trên hệ thống của mình. Nếu bạn có 1 máy tính Windows, bạn sẽ sử dụng File Explorer (còn được xem là Windows Explorer) để quản lý các tệp, còn đối với máy Mac thì sẽ là Finder. Ở đây, chúng ta sẽ nói về các chức năng cơ bản, thông dụng của mọi thứ các hệ thống quản tập tin máy tính nói chúng.

Truy cập vào hệ thống quản lý tệp trên máy tính

Cho dù bạn đang sử dụng máy tính Windows hay máy Mac, biểu tượng của hệ thống quản lý tệp sẽ nằm ngay phần dưới cùng bên trái của màn hình. Trên PC, tượng trưng File Explorer trông giống như hình ảnh một thư mục (tham khảo hình minh họa bên dưới).

 File Explorer

Trên máy Mac, biểu tượng của Finder sẽ trông giống như 2 khuôn mặt hướng vào nhau, nằm ngay vị trí ngoài cùng bên trái của thanh Dock, như trong hình bên dưới:

Dock

Trong cả 2 hệ điều hành này, bạn cũng có thể có thể truy cập vào hệ thống quản lý tệp bằng cách nhấp vào một thư mục ngay trên màn hình.

Điều hướng cơ bản

Cho dù bạn đang sử dụng Windows Explorer hay Finder, các thao tác điều phối cơ bản đều sẽ hoạt động theo cùng 1 cách giống nhau. Nếu bạn mong muốn truy cập vào một tệp, bạn có thể nhấp đúp vào tệp đó bằng chuột trái. Ngoài ra, bạn cũng có thể sử dụng ngăn điều phối ( Navigation pane ) ở bên trái của cửa sổ để chọn một vị trí tệp khác.

Điều hướng cơ bản

Xóa bỏ một tệp

Trash can (trên OS X) hoặc Recycle Bin (đối với Windows) sẽ được dùng làm lưu giữ các tệp mà bạn vô tình xóa mất. Khi bạn xóa một tệp theo phương pháp thông thường, nó sẽ được chuyển vào Trash can hoặc Recycle Bin. Do đó, nếu bạn thay đổi ý định muốn giữ lại các tệp này, bạn cũng đều có thể tìm thấy chúng trong Trash can và Recycle Bin sau đó di chuyển chúng trở lại vị trí ban đầu.

Xóa bỏ một tệp

Còn nếu bạn muốn xóa vĩnh viễn một tệp, bạn sẽ rất càng phải “dọn sạch” Trash can và Recycle Bin bằng cách nhấn chuột phải vào biểu trưng của chúng và chọn Empty.

Chọn Empty.

  • Xóa hoàn toàn các file “cứng đầu” nhất trên Windows

Mở các tệp và phần mềm

Mỗi ứng dụng trên máy tính của bạn sẽ bao gồm một nhóm các dòng tệp hoặc định hình khác nhau, truy cập vào một ứng dụng cũng chính là truy cập vào các tệp này. Khi bạn bấm đúp vào một tệp, máy tính của bạn sẽ tự động sử dụng đúng ứng dụng để mở tệp đó. Trong tỉ dụ ở dưới đây, chúng ta đang mở một tài liệu Microsoft Word (Chicago Trip Details), và tệp này sẽ tự động được mở trong Microsoft Word.

Mở một tài liệu Microsoft Word 

Tuy nhiên, cũng đều có thể có lúc bạn muốn mở một ứng dụng trực tiếp, thay vì chỉ mở một tệp có thể chạy được trên phần mềm đó.

Để mở một ứng dụng trong Windows, bạn hãy nhấp vào nút Start, sau đó chọn phần mềm mà mình muốn mở. Nếu bạn không nhìn thấy phần mềm mà mình muốn, có thể nhấp vào Programs/All Apps để xem bản kê đầy đủ của các ứng dụng trên hệ thống hoặc chỉ cần nhập tên phần mềm đó trong mục kiếm tìm và nhấn Enter.  Trong ví dụ dưới đây, Internet Explorer đang được mở từ menu Start.

Internet Explorer đang được mở từ menu Start.

Để mở một ứng dụng trên máy Mac, hãy nhấp vào biểu tượng của ứng dụng đó trên thanh công cụ Dock. Nếu bạn không thấy tượng trưng của ứng dụng mà bạn muốn mở, hãy nhấp vào biểu tượng Spotlight ở góc trên cùng bên phải của màn hình, sau đó nhập tên ứng dụng để tiến hành tìm kiếm. Trong tỉ dụ bên dưới, Safari đang mở được mở từ thanh công cụ Dock.

Safari 

Điều chỉnh các cài đặt trên máy tính.

Khi bạn bắt đầu sử dụng một máy tính mới, một trong những việc nên làm đầu tiên là điều chỉnh các cài đặt của máy tính sao cho thích phù hợp với mình. Việc điều chỉnh các cài đặt của bạn cũng có thể có thể bắt đầu từ những tác vụ dễ dàng như thay đổi màn hình nền cho tới các tác vụ nâng cao hơn như điều chỉnh các cài đặt về bảo mật hoặc bàn phím của bạn.

Trong Windows 10, nhấp vào nút Start, sau đó chọn Settings.

Trong Windows 10, nhấp vào nút Start, sau đó chọn Settings.

Trong Windows 8.1 trở về trước, để điều chỉnh các cài đặt cơ bản trên máy tính, bạn nhấp vào nút Start, sau đó truy cập vào Control Panel. Trong Control Panel bạn sẽ tìm thấy các tùy chọn về xem và thay đổi các thiết lập hệ thống. Nó cho dù là một tập hợp các applet bao gồm thêm hoặc xóa phần cứng và phần mềm, khống chế tài khoản người dùng, thay đổi các tùy chọn hỗ trợ khả năng truy cập và truy cập các cài đặt mạng. Các ứng dụng bổ sung được cung cấp bởi bên thứ ba, chẳng hạn như trình điều khiển âm thanh và video, công cụ VPN, thiết bị đầu vào và các công cụ mạng.

Control Panel

Trên máy Mac, bạn nhấp vào tượng trưng Apple, sau đó chọn System Preferences. System Preferences cấp phép người dùng chỉnh sửa các thiết lập hệ thống không trùng lặp được chia thành các mục riêng biệt.

System Preferences

Tắt máy tính

Khi bạn sử dụng máy tính xong, tắt máy tính sao cho đúng cách cũng là một điều quan trọng cần lưu ý.

Để tắt một máy tính Windows, hãy nhấp vào nút Start, sau đó chọn Shut down (trong một số phiên bản Windows, chức năng này còn cũng đều có thể được chuyển thành Turn Off Computer hoặc trông giống như tượng trưng nút nguồn).

 Nhấp vào nút Start, sau đó chọn Shut down

Để tắt một máy Mac, hãy nhấp vào tượng trưng Apple, sau đó chọn Shut Down.

Để tắt một máy Mac, hãy nhấp vào biểu tượng Apple, sau đó chọn Shut Down.

Tuyệt đối không nên tắt máy bằng phương pháp ngắt điện đột ngột để tránh gây hư hỏng ổ đĩa và thất thoát dữ liệu!

Trên này là các thao tác cơ bản trên một hệ điều hành, ở bài kế đến chúng ta sẽ tìm hiểu cách kết nối một máy tính với mạng Internet.

Xem thêm:

  • Hướng dẫn sử dụng Photoshop CS5 – Phần 1: Toolbox
  • Tìm hiểu về mạng cục bộ – LAN (Phần I)
  • Kiến thức cơ bản về mạng: Phần 1 – Các thiết bị phần cứng mạng
  • MS Access 2010 – Bài 2: Giới thiệu về các đối tượng trong Access

Từ khóa bài viết: máy tính, máy tính xách tay, desktop, laptop, hướng dẫn sử dụng máy tính, giao diện máy tính, học sử dụng máy tính, sử dụng máy tính cơ bản, Tìm hiểu hệ điều hành. hệ điều hành máy tính, Windows, Mac

Bài viết Học sử dụng máy tính bài 11 – Tìm hiểu về hệ điều hành được tổng hợp và biên tập bởi sửa máy tính PCI – Group Mọi ý kiến đóng góp và phản hồi vui lòng gửi Liên Hệ cho chúng tôi để điều chỉnh. Xin cảm ơn.

Bài Viết Liên Quan


Bài Viết Khác


Ads_ngang